തെരുവില് ചായ വിറ്റും വിറക് പെറുക്കിയും ഗസയിലെ കുരുന്നുകള്; വരും തലമുറയുടെ ഭാവിയെ വ്യവസ്ഥാപിതമായി നശിപ്പിക്കുന്ന ഇസ്രായേല്
ഗസ: 'ഇപ്പോള് ചാക്ക് കാലിയാണ്, പക്ഷേ നിറയ്ക്കുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ എനിക്ക് അതിന്റെ ഭാരം അനുഭവപ്പെടുന്നു, 'ഞാന് നടക്കാന് തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ എന്റെ പുറം വേദനിക്കുന്നു.' ഖാന് യൂനിസിന്റെ തെരുവുകളില് ചാക്ക് ചുമന്ന് മുറിവേറ്റ തന്റെ കൈപ്പത്തിയിലേക്ക് നോക്കി മഹ്മൂദ് എന്ന ബാലന് പറഞ്ഞു. എന്നാല് വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുന്നതിന് മുമ്പ് തന്റെ ചാക്ക് നിറയ്ക്കണമെന്ന് മഹ്മൂദിന് നിര്ബന്ധമുണ്ട്. അത് തന്റെ ബാല്യത്തിലെ പട്ടിണി മാറാനും തന്റെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുമുള്ള കരുതലാണ്.
വംശഹത്യയുടെ ഏറ്റവും പൈശാചികമായ തേര്വാഴ്ച്ചയാണ് ഇസ്രായേല് ഗസയില് നടത്തുന്നത്. അസ്തികള് പോലും ഉരുകി പോകുന്ന ഭയാനകമായ തെര്മോബാരിക് ബോംബുകള് വര്ഷിച്ച ഇസ്രായേല് വംശഹത്യയുടെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുന്നു. വരും തലമുറയുടെ ഭാവിയെ വ്യവസ്ഥാപിതമായി നശിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതികളാണ് ഇസ്രായേല് ഫലസ്തീനില് നടപ്പാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.
വ്യോമാക്രമണങ്ങള്, ഷെല്ലാക്രമണം, ബോധപൂര്വമായ തകര്ച്ചകള് എന്നിവയുള്പ്പെടെയുള്ള ഇസ്രായേലി ആക്രമണങ്ങള് ഗാസയുടെ ഭൂരിഭാഗവും നശിപ്പിച്ചു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ കണക്കനുസരിച്ച്, ഗാസയിലെ 97 ശതമാനത്തിലധികം സ്കൂളുകളും ഒന്നുകില് കേടുപാടുകള് സംഭവിക്കുകയോ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ എന്ക്ലേവിലെ സ്കൂള് പ്രായത്തിലുള്ള 658,000 കുട്ടികളില് ഭൂരിഭാഗത്തിനും രണ്ട് അക്കാദമിക് വര്ഷത്തിലേറെയായി പഠിക്കാന് സൗകര്യങ്ങളില്ലാത്ത അവസ്ഥയാണ്.
പരിമിതമായ സൗകര്യങ്ങളോടെ പഠന സൗകര്യങ്ങള് ഒരുക്കാന് മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളുടെ നേതൃത്വത്തില് ശ്രമം നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും സ്കൂളുകളില് പോകാനാവാതെ ബാല വേലക്ക് നിര്ബന്ധിതരാവുകയാണ് ഗസയിലെ കുരുന്നുകള്. പട്ടിണി മാറാന് തെരുവില് ഇറങ്ങേണ്ട അവസ്ഥയില് അവര്ക്ക് സ്കൂള് എന്നത് വിദൂര സ്വപ്നം മാത്രമായിരിക്കുകയാണ് ഇപ്പോള്. തെരുവില് ചായ വിറ്റും വിറക് പെറുക്കിയും ആക്രി സാധനങ്ങള് വിറ്റുമാണ് കുരുന്നുകള് ഉപജീവന മാര്ഗം കണ്ടെത്തുന്നത്. ചില ദിവസങ്ങളില് തെരുവുകളിലൂടെ കിലോമീറ്ററുകള് നടക്കേണ്ടി വരുന്നതായി കുട്ടികള് പറയുന്നു.
സ്കൂളിലേക്ക് പോകാന് ഒരുങ്ങേണ്ട മഹ്മൂദ് എന്ന ബാലന് കീറി തുടങ്ങിയ ചാക്കും തോളിലിച്ച് തെരുവിലേക്ക് ഇറങ്ങുകയാണ്. ഇസ്രായേലിന്റെ വംശഹത്യ യുദ്ധം മൂലമുണ്ടായ ഗാസയിലെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി കാരണം, വീട്ടിലെ അടുക്ക് കത്തിക്കാന് തന്റെ ചാക്ക് നിറച്ച് കൊണ്ടുവരുന്ന വിറകുകള് വേണം. നൈലോണ്, കാര്ഡ്ബോര്ഡ്, മരക്കഷണങ്ങള് തുടങ്ങി കയ്യില് കിട്ടിയതെല്ലാം മഹ്മൂദ് ചാക്കില് നിറക്കും.
''ചിലപ്പോള് കുറച്ച് മരക്കഷണങ്ങള് കണ്ടെത്താന് ഞാന് ആറ് മണിക്കൂര് നടക്കുന്നു,'' മഹ്മൂദ് തന്റെ ദൈനംദിന ദിനചര്യയെക്കുറിച്ച് വിവരിച്ചു. ''അവശിഷ്ടങ്ങളില് നിന്നുള്ള പൊടി എന്റെ ശ്വാസകോശത്തിലേക്ക് കയറുന്നു. രാത്രി മുഴുവന് ഞാന് ചുമയ്ക്കുന്നു. പക്ഷേ എനിക്ക് നിര്ത്താന് കഴിയില്ല'.
മഹ്മൂദ് തന്റെ കുടുംബത്തോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തബോധം വലുതാണ്. കഴിഞ്ഞ വര്ഷം ആദ്യം ഇസ്രായേലി വ്യോമാക്രമണത്തില് തന്റെ പിതാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടെന്നും 2023 ഒക്ടോബറില് യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം ഇസ്രായേല് കൊന്നൊടുക്കിയ ഗാസയിലെ 70,000-ത്തിലധികം ഫലസ്തീനികളില് ഒരാളാണ് തന്റെ പിതാവെന്നും മഹ്മൂദ് വിശദീകരിച്ചു.
തന്റെ ഉമ്മയുടെ മൂത്ത മകനെന്ന നിലയിലും, സഹായം ലഭിക്കാതെ ഗാസ കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തില് മുങ്ങിത്താഴുന്നതിനാലും, ഇപ്പോള് ഭക്ഷണം നല്കുക എന്നതാണ് തന്റെ ജോലിയെന്ന് മഹമൂദിന് അറിയാം.
''എന്റെ ഉമ്മ തീ ഉണ്ടാക്കാന് എന്തെങ്കിലും കൊണ്ടുവന്ന് ഞാന് തിരിച്ചുവരുന്നതുവരെ കാത്തിരിക്കുകയാണ്,'' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ''ഞാന് എന്തെങ്കിലും അധികമായി ശേഖരിച്ചാല്, അത് റൊട്ടി വാങ്ങാന് മാര്ക്കറ്റില് വില്ക്കും'.
ജീവിതം മാറിമറിഞ്ഞെന്ന് മഹ്മൂദിനറിയാം. ഗൃഹാതുരത്വത്തോടെയാണ് ആ കുരുന്ന് സ്കൂള് ദിനങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത്. 'യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ്, പിതാവ് ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോള് ഞാന് സ്കൂളില് പോയിരുന്നു,'' മഹ്മൂദ് പറഞ്ഞു. 'ചിലപ്പോള്, ഞാന് മാര്ക്കറ്റിലൂടെ ചാക്ക് വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുമ്പോള്, എന്റെ പഴയ ഗണിത അധ്യാപകനെ കാണും, ഞാന് മതിലിനു പിന്നില് ഒളിക്കും. അദ്ദേഹം എന്നെ ഇങ്ങനെ കാണരുതെന്ന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു - വൃത്തികെട്ടവനായി, പഠിക്കുന്നതിനുപകരം കഴുതയെപ്പോലെ ജോലി ചെയ്യുന്നു. ഞാന് മികച്ച വിദ്യാര്ത്ഥികളില് ഒരാളായിരുന്നു.' മഹ്മൂദിന്റെ കഥ ഗാസയുടെ നിലവിലെ അവസ്ഥയുടെ നേര്ചിത്രമാണ്. ഇസ്രായേലിന്റെ വംശഹത്യ യുദ്ധത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഫലമായ രണ്ട് പ്രശ്നങ്ങളുമായി ഇത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: സ്കൂള് കെട്ടിടങ്ങളുടെ നാശം, ഗാസ മുനമ്പിലെ മോശം സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി.
ഒക്ടോബര് മുതല് അസ്ഥിരമായ വെടിനിര്ത്തല് നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും, നിലനില്ക്കുന്ന പല സ്കൂളുകളും ഗാസയിലെ കുടിയിറക്കപ്പെട്ട ആളുകളുടെ അഭയകേന്ദ്രങ്ങളായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
''ഗാസയില് നമ്മള് കാണുന്നത് വെറും ബാലവേലയല്ല,'' യുദ്ധസമയത്ത് കുട്ടികള്ക്ക് മാനസിക പിന്തുണ നല്കിയ വിദ്യാഭ്യാസ മനഃശാസ്ത്രജ്ഞയായ യാക്കിന് ജമാല് പറഞ്ഞു. ''ഇത് വരും തലമുറയുടെ ഭാവിയെ വ്യവസ്ഥാപിതമായി നശിപ്പിക്കുന്നതാണ്, 'ഈ കുട്ടികള്ക്ക് സുരക്ഷിതത്വബോധവും ബാല്യവും നഷ്ടപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ അവരുടെ വൈജ്ഞാനികവും ശാരീരികവുമായ കഴിവുകളെ കവിയുന്ന ഉത്തരവാദിത്തങ്ങള് അവര് വഹിക്കുന്നു,'' അവര് കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു.
അത് അനിവാര്യമായും ഭാവിയില് അപകടങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുമെന്ന് ജമാല് പറഞ്ഞു. ''ദീര്ഘകാല പ്രത്യാഘാതങ്ങള് വിനാശകരമായിരിക്കും. നിരക്ഷരതയും മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങള് മൂലം പ്രതിസന്ധി നേരിടേണ്ടി വരുന്ന തലമുറയെയാണ് നമ്മള് അഭിമുഖീകരിക്കുന്നത്.
''സ്കൂളുകള് പുനര്നിര്മ്മിക്കുന്നതും വിദ്യാഭ്യാസ പ്രക്രിയ പുനരാരംഭിക്കുന്നതും ഏറ്റവും മുന്ഗണന നല്കേണ്ടതാണ്, വിദ്യാഭ്യാസം ആളുകളുടെ ഐഡന്റിറ്റിക്കും ഭാവിക്കും വേണ്ടിയുള്ള അവസാന പ്രതിരോധമാണ്,'' അവര് പറഞ്ഞു.
ഗാസയിലെ പുനര്നിര്മ്മാണം വര്ഷങ്ങളെടുക്കാന് സാധ്യതയുണ്ട്, ഇസ്രായേല് ഈ പ്രക്രിയയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നത് തുടരുകയും ഇസ്രായേല് വീണ്ടും ഗാസയെ ആക്രമിക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തില് അനിശ്ചിതത്വം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്നു.
11 വയസ്സുള്ള ലൈലയെപ്പോലുള്ള കുട്ടികള് അവരുടെ കുടുംബങ്ങളെ സഹായിക്കാന് ജോലി ചെയ്യാന് നിര്ബന്ധിതരാകുന്നു. അവളുടെ പിതാവിന് ചലനശേഷി നഷ്ടപ്പെടുന്ന ശാരീരിക വൈകല്യം ബാധിച്ചതിനാല് അദ്ദേഹത്തിന് ജോലി ചെയ്യാന് കഴിയില്ല. ഇതോടെ, ഖാന് യൂനിസിന്റെ തെരുവുകളിലേക്ക് ചായ വില്ക്കാന് ലൈലക്ക് പോകേണ്ടി വന്നു.
ഖാന് യൂനിസിലെ പ്രധാന തെരുവായ അല്-ബഹര് സ്ട്രീറ്റില് അവള് അങ്ങോട്ടും ഇങ്ങോട്ടും നടക്കുന്നു - 'ചൂടുള്ള ചായ, ഒരു ഷെക്കലിന് ചൂടുള്ള ചായ' എന്ന് വിളിച്ചുപറയുന്നു. ലൈല എട്ട് കാര്ഡ്ബോര്ഡ് കപ്പുകള് അടങ്ങിയ ഒരു ട്രേ എടുത്തു, മൂന്നില് രണ്ട് ഭാഗം ചായ നിറച്ചു, ഓരോ കപ്പും ചൂടായിരിക്കാന് അലുമിനിയം ഫോയില് കൊണ്ട് മൂടി.
അവളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട നിറത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോള്, അത് പിങ്ക് ആണെന്ന് അവള് മറുപടി നല്കി, യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ് അവള്ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്ന അവളുടെ പിങ്ക് മുറി, നിറയെ കളിപ്പാട്ടങ്ങള്, അവളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട പിങ്ക് പാവ' ലൈല ഓരോന്നും ഓര്ത്തെടുത്തു.
'എന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് പിങ്ക് നിറം തിരിച്ചുവരണമെന്ന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു, എന്റെ മുറി തിരിച്ചുവരണമെന്ന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു, യുദ്ധത്തിന് മുമ്പുള്ള എന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ സന്തോഷകരമായ ജീവിതം തിരിച്ചുവരണമെന്ന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു,' അവള് പറഞ്ഞു. പിന്നെ അവള് തെരുവിലൂടെ തിടുക്കത്തില് പോയി, കൂടുതല് ചായ വില്ക്കുന്നതില് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.